De Gaulle, Pompidou, Giscard d'Estaing, Mitterrand, Chirac, Sarkozy, Hollande, Macron. De acht presidenten van de vijfde Franse Republiek (opgericht in 1958) in chronologische volgorde. Dit rijtje moest ik kunnen opdreunen voor het tentamen Culture et société contemporaine (des ‘Trente glorieuses’ à aujourd'hui), waar ik een 8 voor haalde, en waarmee ik de bachelor Franse taal en cultuur afsloot. En verdorie, wat heb ik geworsteld met dit rijtje! De namen kennen, dat lukte prima. Weten dat De Gaulle de eerste was en Macron de laatste - dat weet je volgens mij ook zonder een studie Frans te hebben gedaan. Maar die zes daartussen hebben me serieuze hoofdpijn bezorgd.
Hoe onthoud je in vredesnaam de volgorde van acht Franse presidenten? Ik heb van alles geprobeerd: hun foto’s bestuderen en de volgorde van de hoofden te onthouden. Een kort verhaaltje waarin ze op volgorde voorkwamen. Proberen de ene naam aan de andere te linken; “Chirac klinkt als cognac en dat is cozy, hallo Macron!” - maar ook dat bleef gewoon niet hangen. Het was niet absurd genoeg, want toen ik eenmaal dé ezelsbrug had gevonden voor mijn acht ‘homies’, was de volgorde ineens geen enkel probleem meer: de poepende geit met chique sexy hoedje, merveilleux. Deze zin alleen al was zo idioot dat het bijna onmogelijk was ‘m te vergeten, maar toen ik er eenmaal met AI een afbeelding van maakte - en tranen lachte om het resultaat - zat dit rijtje voor eeuwig in mijn geheugen gegrift. Deze acht presidenten ga ik van mijn leven niet meer vergeten. Dat AI een spelfoutje maakte in het woord merveilleux nam ik graag voor lief.
Het enige kleine probleempje dat overbleef, waren Chirac en Sarkozy: was het een chique sexy hoedje, of een sexy chique hoedje? Maar dat loste zich ook vrij eenvoudig op: de c komt voor de s in het alfabet, zo simpel kan het zijn. De twee m’en waren evident: wie niet weet dat Macron de tweede m is, heeft de afgelopen tien jaar onder een steen geleefd.
Ik betwijfel geen seconde dat dit een trucje is dat echt werkt, zolang je bij het bedenken van je ezelsbruggetjes de volgende drie ‘vuistregels’ in je achterhoofd houdt:
- Absurd blijf beter hangen dan logisch. Hoe absurder het beeld, hoe steviger dus het geheugenanker.
- Beelden verslaan woorden. Ook al was het zinnetje De poepende geit met chique sexy hoedje, merveilleux op zichzelf al een geweldige geheugensteun, pas met de afbeelding erbij bleef het écht goed hangen.
- Zelf bedacht is beter dan overgenomen. Misschien vind jij een poepende geit in combinatie met Franse presidenten helemaal niet zo idioot, en dan werkt zo’n ezelsbruggetje veel minder sterk. Bij gebrek aan beter kun je natuurlijk altijd een ezelsbruggetje van iemand anders lenen, maar als je er écht plezier van wilt hebben, bedenk je ze beter zelf.
Dit soort geheugentrucs – en waaróm ze werken – is precies wat ik in Studie YES! met je deel. Elke acht weken een workshop over iets wat studeren makkelijker maakt. De eerste gaat over effectief aantekeningen maken en staat op 1 oktober voor je klaar.
Ik ben gek op dit soort ezelsbruggetjes en ik heb ze de afgelopen jaren flink ingezet. De naam van de moeder van Phèdre (van Racine)? Zij heet Pasiphaé. In mijn geheugen gegrift door er ‘passie-fee” van te maken; een fee is een mythologisch figuur en de moeder van Phèdre zat vol passie voor een - eh, ja, ik zweer het, echt - stier. En in datzelfde toneelstuk hoort het publiek dat Hippolyte (de hypocriet!) aan stukken is gescheurd door een zeemonster doordat Théramène daarover vertelt. De tere man. I rest my case.
